Με αφορμή (ακόμη μια φορά) υπόθεση που απασχόλησε την επικαιρότητα πληροφορηθήκαμε την πρόθεση του Υπουργείου Δικαιοσύνης να καταθέσει σχέδιο νόμου με παρεμβάσεις στον νόμο 3500/2006. Το θλιβερό φαινόμενο της πολυνομίας και της προχειρονομίας καλά κρατεί.
Η δέσμη μέτρων μεταξύ άλλων περιλαμβάνει τα εξής:
α) την πρόβλεψη για επιβολή κατά κανόνα του μέτρου της προσωρινής κράτησης για κακουργηματικής φύσεως εγκλήματα ενδοοικογενειακής βίας και την κατ’ εξαίρεσιν επιβολή περιοριστικών όρων, όπως κατ’ οίκον περιορισμός.
β) Τη δυνατότητα επιβολής προσωρινής κράτησης ακόμα και για τα πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας.
γ) Την απαλλαγή των φερόμενων θυμάτων από την υποχρέωση να καταθέσουν στη διαδικασία στο ακροατήριο (με αντίστοιχη πρόβλεψη ανάγνωσης της προανακριτικής κατάθεσής τους).
δ) Την θέσπιση ως κανόνα της απαγόρευσης χορήγησης ανασταλτικού αποτελέσματος για τα αδικήματα ενδοοικογενειακής βίας (ακόμα και για τα πλημμελήματα).
ε) Την απευθείας παραπομπή σε δίκη χωρίς τη μεσολάβηση κρίσης δικαστικού συμβουλίου.
Η επιβολή προσωρινής κράτησης ως κανόνα καταστρατηγεί την αρχή της αναλογικότητας. Υποχωρεί με αυτό τον τρόπο η δογματική διδασκαλία περί ρητής επικουρικότητας όλων των μέτρων δικονομικού καταναγκασμού και δη του επαχθέστερου, της προσωρινής κρατήσεως, που οφείλει να τελεί σε σχέση επικουρικότητας. Η προσωρινή κράτηση τιτρώσκει το τεκμήριο της αθωότητας (προκαλώντας περαιτέρω ζητήματα συμβατότητας των εξαγγελθέντων μέτρων με την ΕΣΔΑ). Είναι ορατός πλέον ο κίνδυνος της αδικαιολόγητης στέρησης της ελευθερίας πριν αποφανθεί το Δικαστήριο για το ζήτημα της ενοχής του κατηγορουμένου.
Η απαλλαγή των φερόμενων θυμάτων από την υποχρέωση να εμφανίζονται στο ακροατήριο, αν και με σκοπό την προστασία τους, παραβλέπει τη βασική αρχή της άμεσης και προφορικής απόδειξης. Παραβιάζει το δικαίωμα στην εξέταση των μαρτύρων κατηγορίας που αναγνωρίζεται στον κατηγορούμενο και την υπεράσπισή του.
Η κατάργηση του ανασταλτικού αποτελέσματος για τα πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας δημιουργεί τον κίνδυνο μιας υπερβολικά δυσχερούς ποινικής μεταχείρισης, που δεν συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας της ποινής.
Δυστυχώς, προτείνεται η παραπομπή των υποθέσεων αυτών με απευθείας κλήση στο ακροατήριο του αρμοδίου δικαστηρίου χωρίς να διέρχεται η υπόθεση το φίλτρο της ενδιάμεσης διαδικασίας. Αυτή η επιλογή θα προκαλέσει την εισαγωγή περισσοτέρων υποθέσεων στο ακροατήριο σε βάρος της επιτάχυνσης της ποινικής δίκης.
Η ποινική νομοθεσία πρέπει να ισορροπεί μεταξύ της προστασίας των θυμάτων και της διασφάλισης των δικαιωμάτων των κατηγορουμένων, προάγοντας την δικαιοσύνη και την κοινωνική ειρήνη. Η προτροπή μας προς την κυβέρνηση είναι να εμπιστευθεί την δικαστική εξουσία και να μην υπεισέρχεται στον ρόλο της προκαταβάλλοντας την επιβολή ποινών στερητικών της ελευθερίας, καταπατώντας έτσι τα δικαιώματα των κατηγορουμένων και τις πάγιες διεκδικήσεις του νομικού κόσμου συναφώς με αυτά.